Food For Thoughts // Zwart als roet

Gepubliceerd op woensdag 03 december 2014

Ik maak me zorgen, ernstige zorgen. Na het zien van de zoveelste documentaire over het begrip racisme, dit keer ‘Zwart als Roet’ van Sunny Bergman, ben ik opnieuw verrast. En dan bedoel ik niet blij verrast. Rotterdam, de stad waar ik woon, de stad die gekenmerkt wordt door haar veelzijdigheid aan mensen en achtergronden, wordt volgehangen met zwarte piet-poppen met de boodschap: “Ik moet blijven.” Mijn mond valt ervan open.

De strijd tegen racisme is nooit gestreden, zo blijkt bijna voortdurend. Zijn we allemaal minder ‘kleurenblind’ dan we zelf denken? Sunny heeft me in haar documentaire de woorden uit de mond gehaald. En ik ging me afvragen, wat is racisme nu eigenlijk? Wanneer ben je een racist? Volgens het Van Dale woordenboek betekent discriminatie ‘het maken van ongeoorloofd onderscheid’. Dat is nog zacht uitgedrukt, als je het mij vraagt. Mensen worden voor van alles uitgemaakt, bedreigd met de dood omdat ze hun mening geven, opgepakt door de politie voor het dragen van een shirt met ‘zwarte piet is racisme’ en online verspreidt racisme zich als een virus. En ‘wij’ maar zeggen dat we in een land leven met vrijheid van meningsuiting.
Racisme is overal, tot in de kieren van de maatschappij. Het is ingebakken. Racisme groeit in stilte en komt op soms onverwachte momenten tot uitbarsting.

Ik moet eerlijk toegeven dat de kritiek op zwarte piet in eerste instantie niet zo bij me binnen kwam. Ik moest eraan wennen om anders te kijken SugaCream_Column03122014_Image1 naar het fenomeen zwarte piet, puur omdat ik niet beter weet dan dat sinterklaas en zijn huppelende pieten echt niet kwaad bedoeld zijn. Inmiddels schaam ik me er zelfs voor. Wat ik zie gebeuren is dat twee groepen zich steeds meer tegen elkaar aan het afzetten zijn en een strijd aan het voeren zijn die geen van beide gaat ‘winnen’.

Er valt namelijk niks te winnen. Het gaat niet alleen om zwarte piet en zijn uiterlijk. Het gaat om het probleem erachter. Het verleden en wat zich daarin heeft afgespeeld. En vooral om een gebrek aan begrip. De pijn zit diep, ontzettend diep bij sommige mensen. Waar naar mijn mening iedereen respect voor zou moeten hebben. Is het dan zoveel gevraagd voor sommige mensen om te beseffen dat er een groep is die zich vernederd voelt en zich daarom inzetten voor een positieve verandering? Niet een negatieve.

Waarom zou het strijden tegen racisme haat uit moeten lokken? Alsof opkomen voor je rechten al te ver gaat.

Als Sunny in haar documentaire collega’s aanspreekt met een rake vraag over racisme, geeft er één aan ‘geen tijd hebben’ om erover te praten. Of de algemeen directeur van VPRO, een publieke omroep die zich profileert in de sectoren informatie en cultuur, die su-per nonchalant zit te zuchten en het heeft over het feit dat hij ‘ook wel eens buitengesloten wordt.’ Ik vraag me dan wederom af of mensen de ernst van de situatie wel inzien. Een gebrek aan empatisch vermogen, noem ik het maar.

Na verschillende gesprekken te hebben gevoerd met mensen om me heen over dit veelbesproken begrip, waaruit blijkt dat ‘gekleurde’ mensen zich twee keer zo hard moeten bewijzen, na eenSugaCream_Column03122014_Image2 discussie over zwarte piet die eerder moeilijker gemaakt wordt dan dat ‘ie iets oplost, na berichten op internet over ons Nederlands elftal, zoals ‘FC Aap’ en ‘allemaal zwarte pieten’, slaat de schaamte toe bij mij. Dat mijn medemensen elkaar zo behandelen.

Mijn drang om op te staan wordt steeds groter, mijn begrip voor een groep van de mensheid steeds kleiner. De wijze van aanpak heb ik nog niet helemaal duidelijk, maar ik ben maar vast begonnen met schrijven. En ik kies ervoor om de groep mensen te steunen die verschil willen maken, die patronen doorbreken en over de vooroordelen heen stappen met als doel in vrede te leven. Racisme is het ontkennen van verschil. Maar het erkennen van verschil is belangrijk voor de vooruitgang van de mensen.

‘We are here to heal, not harm
We are here to love, not hate
We are here to create, not destroy’

Ik wil iedereen aanzetten tot het kijken van de documentaire. Wat je er ook mee doet, ik hoop dat het ook je ogen opent en inspireert om het verschil te maken. Want het verschil begint bij jezelf.

Peace cannot be kept by force. It can only be achieved by understanding.

Peace & unity,
Fleur

Auteur

Radio Brasa

(advertentie)